Vast, variabel of dynamisch? We leggen elk contracttype rustig uit, met cijfers en voorbeelden uit België — zodat je niet op gevoel maar op feiten kiest.
Een energiecontract is een afspraak tussen jou en een leverancier (Engie, Luminus, TotalEnergies, Bolt…) over de prijs, de duurtijd en de voorwaarden waaraan je elektriciteit of gas afneemt. Naast de energieprijs betaal je nettarieven, heffingen en BTW — die delen zijn gelijk voor iedereen. Het verschil tussen contracten zit dus vooral in hoe de energieprijs zich gedraagt.
In België zijn er vandaag grofweg drie soorten elektriciteitscontracten. Elk heeft een ander prijsmechanisme, andere risico's en past bij een ander profiel.
Je prijs per kWh ligt voor de hele looptijd (meestal 1 of 3 jaar) vast. Wat er ook gebeurt op de markt, jij betaalt hetzelfde tarief.
Je prijs per kWh wordt elke maand of elk kwartaal aangepast op basis van een marktindex (meestal Endex of Belpex‑maandgemiddelde).
Je betaalt elk uur de groothandelsprijs (EPEX day‑ahead). 's Nachts of rond de middag soms bijna gratis — bij piekuren duurder dan een vast contract.
Cijfers ter illustratie voor een gemiddeld gezin (3.500 kWh/jaar) op basis van marktdata begin 2026. Werkelijke prijzen verschillen per leverancier en regio.
| Kenmerk | 🔒 Vast | 📈 Variabel | ⚡ Dynamisch |
|---|---|---|---|
| Prijsmechanisme | 1 vaste prijs per kWh | Maandelijkse index | Uurtarief (EPEX) |
| Voorspelbaarheid | ●●● Heel hoog | ●●○ Middelmatig | ●○○ Laag |
| Bescherming bij crisis | Beste | Beperkt | Geen |
| Voordeel bij dalende markt | Geen | Vertraagd | Direct |
| Digitale meter nodig? | Nee | Nee | Ja, verplicht |
| Indicatieve jaarfactuur | ~ € 1.180 | ~ € 1.080 | ~ € 880 * |
| Past bij… | Wie zekerheid wil, weinig flexibel verbruikt | Wie marktprijzen wil volgen zonder veel op te volgen | EV‑rijders, thuisbatterij, warmtepomp, "energie‑bewuste" gezinnen |
* mits actief verschuiven van verbruik naar goedkope uren
Sinds 2024 bieden steeds meer leveranciers (Bolt, TotalEnergies, Engie, Frank Energie…) dynamische contracten aan. Hier zie je hoe het mechanisme echt werkt — en wanneer het loont.
Elke dag rond 13u publiceert de Europese stroombeurs EPEX de uurprijzen voor de volgende dag (de "day‑ahead"‑markt). Jouw leverancier neemt die prijs over, telt nettarieven, heffingen en BTW erbij, en zo betaal je voor élk kalenderuur een ander tarief.
Verbruik 6.000 kWh/jaar, waarvan 60% verschoven naar goedkope uren.
Vergelijking: hetzelfde gezin op een vast contract betaalt typisch € 1.420–1.580 per jaar. Besparing dynamisch ≈ € 500–650, maar met risico bij energiecrisis.
Geen gouden regel — maar deze drie profielen helpen je in de juiste richting denken.
Wie? Klassiek verbruik (geen EV, geen warmtepomp), strakke gezinsbudget, weinig zin om prijzen op te volgen. Vaak appartementsbewoners of senioren.
Waarom? Een vast contract beschermt tegen prijsschokken. Je betaalt iets meer in normale tijden, maar je hebt de zekerheid van een gelijke factuur.
Wie? Gezin met zonnepanelen, gemiddeld verbruik, beetje opvolging maar geen techneut. De meerderheid van Vlaamse gezinnen.
Waarom? Een variabel contract volgt de markt en is op lange termijn vaak voordeliger dan vast, zonder de extreme schommelingen van dynamisch.
Wie? Eigenaar van EV, thuisbatterij of warmtepomp; iemand die slim kan plannen via een app of automatisering. Verbruik > 5.000 kWh.
Waarom? Door je verbruik te verschuiven naar uren met goedkope groothandelsprijzen kan je hier honderden euro's per jaar besparen — als je discipline hebt.
Veelgebruikte termen die je tegenkomt op je factuur of in een contract.
Ja. Sinds 2012 ben je in België niet meer gebonden aan een opzegtermijn. Je nieuwe leverancier regelt de overstap; er zijn geen verbrekingsvergoedingen voor particulieren.
Een tweevoudige meter splitst je tarief in twee blokken (dag/nacht). Een dynamisch contract werkt met 24 verschillende prijzen per dag — dat is veel fijnmaziger en volgt de echte marktprijs.
Voor een vast of variabel contract niet. Voor een dynamisch contract wel: zonder kwartiermetingen kan je leverancier geen uurtarieven afrekenen. Fluvius plaatst de digitale meter gratis.
Gebruik de V‑test van de VREG (vtest.vreg.be) — die vergelijkt op basis van jouw werkelijk verbruik en is volledig onafhankelijk. Vermijd commerciële vergelijkers die alleen tonen wat ze in portfolio hebben.
Bij een vast contract verandert er niets tot het einde van je looptijd. Bij variabel zie je het verschil de maand erna. Bij dynamisch zie je het al dezelfde dag — daarom is een buffer of een thuisbatterij nuttig.
Energie is een gevoelig en vaak duur onderwerp. Daardoor is het ook een geliefkoosd doelwit van oplichters. DS Energie zal je nooit telefonisch, aan de deur of via SMS vragen om een contract te ondertekenen of bankgegevens te bevestigen.
Een onbekende belt op, claimt jouw leverancier of regulator te zijn en zegt dat je nu moet wisselen om "te besparen". Hang op en bel zelf je echte leverancier.
Vraag identificatie en een officiële offerte op papier. Onderteken nooit op de stoep. Je hebt sowieso 14 dagen herroepingsrecht — maar voorkomen is beter.
Mails met dreiging dat je stroom wordt afgesloten + een knop "betaal nu". Controleer altijd het afzenderadres en log alleen in via de officiële website (typ het zelf in).
Een echte leverancier vraagt nooit per SMS om bankgegevens of een Itsme‑bevestiging buiten zijn officiële app. Klik niet op de link.
VREG, CREG of de overheid sturen je nooit een mail met de vraag om je premie via een formulier op een vreemde site op te eisen. Premies vraag je via je gemeente of mijnVlaanderen aan.
Geen reclame. Alleen marktbewegingen, nieuwe regels en tips om bewust om te gaan met je energiecontract.
We respecteren je privacy. Uitschrijven kan met één klik.